Czy rolnik kupujący olej napędowy w ilości ponad 500 litrów jest zobowiązany do rejestracji na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) i potwierdzania w rejestrze SENT odbioru towaru?
Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, czy rolnika uznamy za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Ustawa z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów nakłada obowiązek potwierdzenia odbioru towaru w systemie SENT na podmiot odbierający, którym jest m.in. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

Informacje Krajowej Administracji Skarbowej

Na stronie Krajowej Administracji Skarbowej https://puesc.gov.pl/w katalogu e-Przewóz znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Przeczytasz tam, że

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, w tym np. rolnicy nie zostały objęte ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, tj. nie podlegają obowiązkom wynikającym z tej ustawy. (pytanie 2.01, Stan na 14.04.2017 r.)

W celu uznania podmiotu za podmiot wysyłający, podmiot odbierającego lub przewoźnika w rozumieniu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów wystarczające jest jego zweryfikowanie w jawnych rejestrach. I tak dla:

  1. Osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (także w formie spółek cywilnych) w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG);
  2. Podmiotów innych niż osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).

Bez znaczenia dla obowiązku przesłania zgłoszenia do rejestru jest fakt rejestracji konkretnych podmiotów dla potrzeb, np. podatku od towarów i usług. (pytanie 2.10., Stan na 14.04.2017 r.)

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, w tym np. rolnicy nie zostały objęte ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, tj. nie podlegają obowiązkom wynikającym z tej ustawy. (pytanie 2.01, Stan na 14.04.2017 r.)

Z wyjaśnień KAS wynika, że rolnik prowadzący działalność gospodarczą, którą można zweryfikować w oficjalnych rejestrach tj. w CEIDG czy KRS podlega obowiązkowi rejestracji i obowiązkowi potwierdzania odbioru zakupionego paliwa w rejestrze SENT.

A co w sytuacji, gdy rolnik (czy inna osoba fizyczna) faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, jednak bez wpisu w oficjalnych rejestrach? Czy dokonując zakupu paliwa w takiej sytuacji i wskazując do faktury swoje dane: Imię, Nazwisko i NIP ma obowiązek rejestracji i potwierdzenia odbioru towaru w rejestrze SENT?
Ustawa mówi o osobach, podmiotach – prowadzących działalność gospodarczą, a nie prowadzących działalność gospodarczą wpisaną do oficjalnych rejestrów.

Prowadzenie działalności gospodarczej

Ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej.

Przyjmuje się, że prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z celem zawodowym i zarobkowym tej działalności, z ciągłością tego działania, z uczestnictwem w obrocie gospodarczym. Zatem działalność w dziedzinie rolnictwa spełniająca te cechy może być uznana za działalność gospodarczą.

Jeżeli prowadzisz zarejestrowaną w CEIDG działalność gospodarczą i nabywasz ponad 500 litrów oleju napędowego będziesz objęty ustawą.
Należy jednak pamiętać, że przedsiębiorcą jest się niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. Nawet, jeżeli nie masz wpisu do CEIDG a prowadzisz stale zarobkową działalność w rolnictwie możesz być uznany za przedsiębiorcę.

Rolnik przedsiębiorca

Art. 431 kodeksu cywilnego stanowi, że przedsiębiorcą jest m.in. osoba fizyczna, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt III CZP 108/14 – przesłanki działalności gospodarczej zostały w już judykaturze i piśmiennictwie jednoznacznie określone; przyjmuje się, że charakteryzuje ją cel zawodowy i zarobkowy, działanie we własnym imieniu, ciągłość tego działania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym.

Cechy tej działalności może mieć oczywiście także działalność w dziedzinie rolnictwa i jeżeli je spełnia, jest działalnością gospodarczą, o której mowa w wymienionym przepisie.

Zdaniem Sądu Najwyższego niczego w tej kwalifikacji działalności gospodarczej nie zmienia art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jedn. tekst: Dz.U. z 2913 r., poz. 672 ze zm.), stwierdzający, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów oraz wyrobu określonej ilości wina. Wyłączenie przewidziane w tym przepisie, działające zresztą wyłącznie w ramach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a więc w dziedzinie prawa publicznego (administracyjnego), nie odbiera działalności rolniczej cech działalności gospodarczej; działalność ta pozostaje działalnością gospodarczą (art. 2 ustawy), a jedynie nie stosuje się do niej jej dalszych unormowań ustawy.

Dopiero praktyka wyjaśni czy prowadzenie działalności gospodarczej według ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, oznacza posiadanie wpisu do CEIDG lub KRS, czy faktyczne prowadzenie działalności nawet pomimo braku formalnego wpisu do odpowiedniego rejestru.